پەیامی سەرۆکی هاوپەیمانی سەربەخۆییخوازانی کوردستان لە یادی ۹۹ ساڵەی پەیماننامەی لۆزان

کۆبوونەوەکە کاتژمێر ۱۰ی بەیانی ڕۆژی ۲٤ی جولای ۲۰۲۲ی زایینی بە بڵاو کرنەوەی دێکۆمێنتارێکی پێوەند بە مێژووی پەیماننامەی لۆزان کە لە لایەن کومیتەی ڕێکخستنی پەیماننامەی لۆزانەوە ئامادە کرابوو، دەستی پێکرد، کە لەودا ڕێکەوت و شێوە و هەروەها مادەکانی ئەو پەیماننامەیەی تێدا نیشان درا. پاشان نوێنەران و سەرۆکی حیزب و لایەنەکان کاتیان پێ درا کە نزیکەی ٥٦ حیزب و لایەنی بەشدار بوو و هەروەها زیاتر لە ٥۰۰ کەس دەبوون لە هەمان هۆڵ کە پەیماننامەی لۆزان ۹۹ ساڵ لەمەو بەر لەوێ واژۆ کرابوو، کۆ ببوونەوە. نوێنەری حیزب و لایەنەکان پەیامەکانیان ئاراستە کرد و بەڕێز جەماڵ پوورکەریم سەرۆکی هاوپەیمانی سەربەخۆییخوازانی کوردستان، لە وتارێکدا پەیامی هاوپەیمانی پێشکەش کرد و کۆمەڵێک پێشنیار و بابەتی گڕێدراو بە پێشگرتن لە بە سەت ساڵە بوونی پەیماننامەی لۆزان و بۆ هەڵوەشاندنەوەی ئەو گرێبەستە ڕێکار چییە و چی بکرێ. بە کورتی داواکاری بۆ ئەوە کە تا ماڵی کورد نەکرێ بە یەک و یەکگووتاری نەیەتە ناو ماڵی کورد، دوور نییە کە لۆزان جارێکی تر دووبارە بێتەوە و لە ڕاستیشدا هۆکاری سەرەکی پەیماننامەی لۆزان نەبوونی یەکگووتاری لە ناو ماڵی کورد بوو.
بە گشتی پێشوازێکی باش لە پەیامەکەی سەرۆکی هاوپەیمانی سەربەخۆییخوازانی کوردستان کرا و پاشان هەر لەو پێوەندیەدا لەگەڵ چەند کاناڵی ڕاگەیاندن و مێدیایی چاو پێکەوتن و لێدوانی ئەنجامدا.

دەقی پەیامەکەی سەرۆکی هاوپەیمانی سەربەخۆییخوازانی کوردستان بەم چەشنە بوو:
“لۆزان بەرهەمی نەبوونی یەکگرتوویی، یەکڕیزی،یەک گوتاری و بە گشتی پڕش و بڵاویی ناو ماڵی کورد بوو و ئەگەر دۆخی ناوماڵی کورد هەر وەک ئەو کات بێ، ئەوە لۆزانێکی تر چاوەڕانکراوە بۆ کورد.

لە ئەنجامی لێکترازان و دابەشبوونی بیر و هزر و  عەقڵی کوردی و خۆ بەستنەوە بە دوو مەزهەبی شیعە و سوننی، نەتەوەی کورد نائاگایانە  لە نێوان دوو داگیرکەری عوسمانی و سەفەویدا دابەش بوو کە لە ساڵی ١٥١٤ و لە شەڕی چاڵدێران دا خۆی نیشاندا.
دواتر لە ٢٤ی جولای ١٩٢٣ بە هۆی پەیمانی لۆزان جارێکی تر کوردستان دابەش کرایەوە و جیا لە ئێران و تورکیە بەشێک لە خاکەکەی درا بە دوو دەوڵەتی تازە دروستکراوی عێراق و سووریە.

دوژمنانی ڕاستەقینە و سوێندخواردووی گەلەکەمان و یەک لەوان  ڕژیمی داگیرکەری تورکیە بە عەقڵیەتی کەمالیزمی عوسمانی و بە یارمەتی هەندێ وڵاتی زلهیزی ئەو کات داڕێژەر و دەستپێشخەری پەیمانی لۆزان بوون.

ناکرێ باسی لۆزان بکەین بەڵام ئاوڕێک لە سیڤەر نەدەینەوە کە لە ڕاستیدا ئامانج لە بەستن و گرێدانی پەیماننامەی لۆزان، لە باربردنی پەیماننامەی سیڤەر بوو کە تێیدا دان بە مافی نەتەوەی کورد و سەرورەیی سیاسیی کورد و دامەزراندنی دەوڵەتی کوردستان دا دانرابوو.

پرسیارێک لێرە دا ڕووی لە سەرجەم تاکی کوردە، بە هەموو چین و توێژەکانیەوە.

ئایا هێز و لایەن و ئەحزاب و کۆمەڵگای کوردستان و ناو ماڵی کورد بە گشتی ، لە ماوەی ئەو ٩٩ ساڵە دا بۆتە خاوەنی یەک گوتار و یەکدەنگ و یەکڕیز؟
یان ناو ماڵی کورد، زیاتر لێک ترازاوە و پڕش و بڵاویی زیاتر باڵی بە سەر داگرتووە؟

هەموومان ئەوە باش دەزانین کە لە ئەنجامی شەڕ و خەبات بە دژی داگیرکەرانی کوردستان، قوربانییەکی زۆرمان داوە، ئایا لە ئاست ئەو هەمووە قوربانیدانە دا دەستکەوتی چاوەڕوانکراومان هەبووە؟

و دوایین پرسیار ئەوەی کە ئایا نەبوونی ئەو یەکدەنگی و یەک گوتاریە،کە ئێستاش لە ئارا دایە،  زەنگێکی مەترسی نییە بۆ سەر لە نوێ دووپاتە بوونەوەی لۆزانێکی تر؟

هاوڕێیان، هەڤاڵانی خۆشەویست،

گەلی کورد لە هەر چوار پارچەی کوردستان:

پێویستە لە هەموو ئەو نەهامەتی و دابەشکاریانەی خاکی پیرۆزی کوردستان و لە ڕۆژ بە ڕۆژ و چرکە بە چرکەی مێژوو دەرس وەربگرین و ئیزنی دووبارە بوونەوەی مێژوو نەدەینەوە، جارێکی دیکە نەبینەوە کەوا سووری بەر لەشکری فارس و تورک و عەڕەب.

با ئیزن نەدەین دیسانەوە و جارێکی تر  بە ناوی ئایین و مەزهەب و زاراوە و ناوچەگەرایی و یان وێژمانگەلی خودموختاری و فیدراڵی و کۆنفێدراڵی و برایەتی گەلان و ئەو چەمکە پاسیڤانە دابەشمان کەنەوە.

 

نەبینە چاوساخ و داردەستی داگیرکەران، با پێکەوە  دەست بخەینە ناو دەستی یەک و پێش ئەوەی برای گەلان بین، خوشک و برا و پشت و پەنای یەک بین.

 

لە ماوەی چەند مانگی ڕابردوو دا سەرکردەیەکی گەنج و ژیری کورد، با ناوەکەشی بڵێم :  بەڕیز جەنابی کاک بافڵ تاڵەبانی، لە دیداری یەکێتی دا پەیامێکی تایبەتی و گرینگ و پڕناوەرۆکی دا ، ئەوەیش ئەوە بوو کە ئەگەر  یەکێتی پاڵپشتی لە ویست و داخوازیی گەلی کورد لە هەر چوار پارچەی کوردستان بکا  ئەوە ئەو کات دەنگی ٤٠ ملیۆن کوردی لە پشتە و ئیتر  هێز نییە کە بەرانبەر کورد بڵێ نا ، نە ئێران و نە ئەمریکا، هیچ کامیان ناتوانن بە کورد بڵێن نا .

 

هەل و دەرفەتی باشوور، دەستکەوتی ڕۆژئاوا ، بەرخودانی باکوور، شۆڕش و خەباتی ڕۆژهەڵات هەر هەمووی گرێدراوی یەک پرسە، پرسی کوردبوون و کوردستانی بوون، بۆیە پێویستیەکی هەنووکەییە کە وەک کورد لە دەوری یەک پلاتفۆرمی هاوبەشی نەتەوەیی و نیشتمانی کۆببینەوە، تاکوو ببین بە ئادرەسێکی بە هێز لە ئاستی جیهانی و نێونەتەوەییدا بۆ هێنانە گۆڕی ویست و داخوازیی گشتی نەتەوەی کورد کە بنیاتنان و دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆی کوردستانە.

 

لە کۆتاییدا وەک هاوپەیمانی سەربەخۆییخوازانی کوردستان لەو باوەڕە داین کە تاکە ڕێگەی ڕزگاری و ئازادیی نەتەوەکەمان لە ژێردەستەیی و داگیرکاریی داگیرکەرانی ، ئێرانی، عێڕاقی، سووریەیی و تورکیەیی ، خەبات و تێکۆشان و بەرخودانە لە پێناو گەیشتن بە سەروەریی نەتەوەیی کە خۆی لە ئازادیی خاکی کوردستان و دامەزرانی دەوڵەتی سەربەخۆی کوردستان دا دەبینێتەوە .